Editie december 2016

 

Moderne taal- en spraaktechnologie uitkomst voor mensen met visuele beperking
Rubriek: 
Auteur: 
Desmond Thuis

Digitale hulpmiddelen maken blindenwereld zichtbaar

Moderne taal- en spraaktechnologie uitkomst voor mensen met visuele beperking

Het aantal mensen met een visuele beperking neemt toe. Vooral door de vergrijzing, want veel ouderen worden slechtziend of zelfs blind. Moderne taal- en spraaktechnologie (TST) voor het Nederlands kan het leven van mensen met een visuele beperking vergemakkelijken en hun deelname aan de maatschappij vergroten. Zeven toepassingen op een rij.

1. Gesproken beschrijving in films en op tv

Hoe volg je een film of tv-programma als je blind bent of slechtziend? Vereniging Bartiméus Sonneheerdt bedacht een oplossing en ontwikkelde de Earcatch-app. Een app die werkt door middel van audiodescriptie. Een techniek waarbij een stem, tussen de dialogen door, beschrijft wat er in beeld te zien is. Dat kan gaan om personages, gezichtsuitdrukkingen, plaatsbepaling of ontwikkelingen in de verhaallijn.

2. Luisteren naar boek, krant of tijdschrift

Smartphones en tablets lenen zich bij uitstek voor het beluisteren van boeken, kranten of tijdschriften. En dat is weer zeer handig voor mensen met een leesbeperking. Met de Daisylezer-app kunnen duizenden gesproken boeken, kranten en tijdschriften van Passend Lezen worden beluisterd.

3. Omgeving ontdekken

EyeSense is een kunstmatige intelligentie-applicatie die blinden en slechtzienden helpt bij het ontdekken van hun omgeving. De app herkent objecten, bekende gezichten en sommige gezichtsuitdrukkingen, zoals een lach en een knipoog. De app identificeert een object door de camera van je mobiele apparaat erop te richten en heeft het vermogen om simpelweg direct nieuwe objecten te ontdekken.

4. Gescande teksten voorlezen

Een app waarmee je teksten kunt scannen en ze laten voorlezen door ze te fotograferen met je smartphone of tablet, dat is de KNFB Reader. Elke gedrukte tekst kan hierdoor snel en efficiënt zelfstandig worden gelezen. Je weet waar je document zich bevindt door een gesproken beeldanalyse, automatische paginadetectie en een kantelindicator. Zodra een foto wordt genomen, start de tekstherkenning en leest de ingebouwde spraaksynthese de tekst voor.

5. Spel om talen te vergelijken

LingQuest is een spel waarbij de speler overeenkomsten en verschillen in talen wereldwijd kan ontdekken. Spelers luisteren naar geluidsfragmenten en moeten sprekers van dezelfde taal met elkaar verbinden. Daardoor ontdekken ze waar deze talen worden gesproken en hoeveel sprekers dat doen. De toegankelijke versie van de taal-app is ontwikkeld binnen het Language in Interaction onderzoeksconsortium, dat de menselijke taal onderzoekt vanaf het niveau van de genen tot en met sociale interacties tussen gesprekspartners.

6. Levensechte spraak op websites

Met de tekst-naar-spraaktechnologie van ReadSpeaker wordt informatie op websites direct omgezet in spraak met levensechte stemmen. En dit in meer dan 45 talen met meer dan 150 stemmen. Met de studie- en leestools kunnen alle scholieren, studenten en cursisten profiteren van tekst-naar-spraak in al hun digitale leermaterialen. ReadSpeaker levert ook licenties om tekst-naar-spraak in te bouwen in apparatuur of software, of te installeren en te hosten vanaf eigen servers.

7. Luid en duidelijk voorlezen

Een compact voorleessysteem, dat is de VOXbox. Met één druk op de knop worden allerlei teksten luid en duidelijk voorgelezen. Hiermee kan je zelfstandig brieven, magazines en kranten lezen. Het voorleesapparaat kan documenten in verschillende talen voorlezen met een spraaksynthesizer van de betreffende taal.

Krijg jij het inZICHT?

In België leven 210.000 blinden en slechtzienden en in Nederland zijn er op dit moment ongeveer 350.000 mensen met een visuele beperking. 

Op 8 december openden de Taalunie en het muZIEum ‘Krijg jij het inZICHT?, een totaalbeleving van wat digitale hulpmiddelen kunnen betekenen voor mensen met een visuele beperking.

Voor het eerst zijn organisaties en deskundigen door de Taalunie bij elkaar gebracht om, samen met het muZIEum en de Nederlandse Organisatie voor Taal- en Spraaktechnologie (NOTaS), bestaande TST-toepassingen voor het Nederlands overzichtelijk te tonen. De zeven toepassingen die hierboven zijn genoemd, zijn daar dan ook te zien.

Het muZIEum en de Taalunie geven met deze lancering ook het startsein voor partners in de wereld van blind- en slechtziendheid om zich aan te sluiten bij dit platform om hun innovatieve technologieën te tonen aan iedereen die het muZIEum bezoekt.