Editie december 2015

nieuwjaar
nieuwjaar
Rubriek: 
Auteur: 
Tanneke Schoonheim/INL

Prettige kerstdagen, gelukkig nieuwjaar

Het is weer het einde van het jaar, de tijd van de kerstwensen. Op de meeste kerstkaarten staat een tekst als ‘Prettige Kerstdagen en een Gelukkig Nieuwjaar’ of ‘Zalig Kerstfeest en een Gelukkig Nieuwjaar’. Er zullen weinig mensen zijn die bij het lezen van zo’n kaart de rode pen ter hand nemen om de spelling te corrigeren. Toch is wat er staat niet helemaal juist gespeld.

De hoofdletter in Prettige en Zalige is verdedigbaar omdat deze woorden aan het begin van de wens staan. Het is echter niet nodig om het woord Gelukkig met een hoofdletter te schrijven. Bijvoeglijke naamwoorden krijgen immers nooit een hoofdletter als ze ergens in een zin voorkomen, behalve als ze deel uitmaken van een naam, zoals Witte Donderdag of Goede Vrijdag. En dat is hier niet het geval.

Dan naar de andere hoofdletterwoorden in de wens: Kerstdagen of Kerstfeest en Nieuwjaar. Voor de namen van feestdagen geldt dat ze met een hoofdletter geschreven worden. Ze zijn immers vergelijkbaar met eigennamen. Dat betekent dat Nieuwjaar terecht een hoofdletter krijgt als het verwijst naar nieuwjaarsdag, 1 januari. Als het woord echter betrekking heeft op een jaar dat pas begonnen is of op het punt staat te beginnen, moet het met een kleine letter geschreven worden. Wie iemand een gelukkig Nieuwjaar wenst, hoopt dat die persoon een fijne dag heeft op 1 januari. Pas als je iemand een gelukkig nieuwjaar wenst, strekt die wens zich uit over het hele komende jaar.

Ook voor kerstdagen en kerstfeest geldt dat ze niet met een hoofdletter gespeld worden. Volgens de spellingregels schrijven we de namen van feestdagen weliswaar met een hoofdletter, maar geldt dat niet voor samenstellingen met die namen of met delen daarvan. Het woord Kerstmis krijgt dus wel een hoofdletter, maar de woorden kerstdag en kerstfeest niet. Dat geldt niet alleen voor de kerstdagen en het kerstfeest, ook de paasdagen, de pinksterdagen, het carnavalsfeest en het sinterklaasfeest krijgen geen hoofdletter. BevrijdingsdagHemelvaartsdagLoofhuttenfeest en Suikerfeest worden dan weer wel met een hoofdletter geschreven; dat zijn immers de officiële namen van de betreffende feestdagen en deze woorden fungeren dus als eigennamen.

Wij wensen u prettige kerstdagen, een zalig kerstfeest en een gelukkig nieuwjaar.