Editie januari 2016

Rubriek: 
Auteur: 
Jan Willem Bloemen

'Raadgedicht': anders met buurmeisjes bezig zijn

Vul het ontbrekende woord in. Dat is de ogenschijnlijk simpele opgave van Raadgedicht, een initiatief van kinderboekenschrijver Rian Visser. Raadgedicht voor kinderen werd in het najaar van 2015 zo’n succes dat er in de Poëzieweek een editie komt voor jongeren en volwassenen. De liefhebbers kunnen er nauwelijks op wachten.

Het idee van Raadgedicht ontstond tijdens een project voor leesbevordering op een school in Amsterdam. Rian Visser was hiervoor uitgenodigd. ‘Ik kwam in een paar klassen, maar wilde de hele school daarbij betrekken. Daarom bedacht ik Raadgedicht: een gedicht op het prikbord waar een woord uit was weggelaten. Iedereen mocht bedenken wat daar kon worden ingevuld. Het idee was eenvoudig. Een eerste reactie was dat het te simpel was en daarom niet zou werken. Maar dat viel wel mee. Leerlingen, en ook docenten en ouders, verdrongen zich voor het bord. Er kunnen zoveel woorden staan, dat je echt erover gaat nadenken wat het moet zijn. Ze zeggen wel eens dat goede literatuur zo schrijven is dat de lezer meedenkt en zijn eigen interpretaties kan maken. Nou, dat is Raadgedicht!’

‘Wij vinden Raadgedicht geweldig.’ 

En het werkte. ‘Mensen zijn op een ander manier met poëzie bezig. In klassen wordt gesproken over de mogelijkheden. Doordat je echt iets met de gedichten aangaat, onthoud je ze beter.’ De reacties waren zo enthousiast dat Visser besloot het balletje ook landelijk op te gooien. Zij, ook grafisch vormgever, bouwde een website en app, benaderde dichters voor nieuwe gedichten en schakelde haar omvangrijke onderwijsnetwerk in om Raadgedicht onder de aandacht te brengen. In het najaar van 2015 verscheen er tien weken lang een nieuw gedicht. Kinderen konden suggesties insturen voor het ontbrekende woord. Met resultaat. Visser: ‘Per gedicht kwamen er gemiddeld drie- tot vierhonderd reacties. Daar zaten veel schoolklassen bij, dus als je naar het aantal deelnemers kijkt, zijn dat er nog veel meer. De dichters waren verrast door het aantal reacties en door het grote aantal woorden. Als je zelf een gedicht maakt, zie je misschien niet veel andere mogelijkheden, maar voor sommige gedichten werden soms wel dertig alternatieven aangedragen. In feite zijn de lezers aan het meedichten.’

‘Een laagdrempelige, kant-en-klare manier om kinderen actief bij poëzie te betrekken, dichters te leren kennen en het gesprek over een gedicht op gang te brengen.’ 

Omdat Visser merkte dat ook volwassenen het leuk vonden om mee te doen, komt er nu in de Poëzieweek een serie voor volwassenen en voor jongeren, leerlingen in de laatste klassen havo en vwo (in Vlaanderen het aso). Tien dagen achtereen verschijnt er een nieuw gedicht, minus één woord, van een bekende dichter, onder wie Remco Ekkers, Joke van Leeuwen en Abdelkader Benali. Wat mogen we verwachten? ‘Er zitten best moeilijke tussen, maar ze zijn te doen’, lacht Rian Visser. ‘Met kerst heb ik ze met de hele familie getest. Mijn moeder is juf en maakt veel cryptogrammen, mijn man is recensent, mijn zus docent Nederlands en mijn zoon studeert wiskunde, een mooi gezelschap dus. De ontbrekende woorden werden uiteindelijk allemaal geraden, maar ze leidden wel tot discussie en een enkel gedicht lieten ze even een uurtje liggen. Dat was ontzettend leuk!’

‘Wat er zo leuk was? Het competitie-element. De keer dat we één van de vier scholen waren die het goed hadden, gingen we uit ons dak!’ 

Meedoen?

Ga naar de website (www.raadgedicht.nl) of download de app. Van 28 januari tot en met 6 februari verschijnt er dagelijks een nieuw gedicht. Lees het raadgedicht en denk na over het ontbrekende woord. Via een formulier kunt u de oplossing binnen 48 uur insturen. Daarna verschijnen de genoemde woorden in de vorm van een woordwolk en goede inzenders worden vermeld op de erelijst!

De oplossing

Het gedicht Buurmeisje was één van de raadgedichten voor scholen. Het ontbrekende woord is uurtjeKeertje was het meest ingevulde woord. Tijdjekeerpoosje en potje werden ook veel genoemd. De misschien wel mooiste oplossing: eeuwigheid. Van Jaap Robben is recent verschenen de verzamelbundel 's Nachts verdwijnt de wereld, bij uitgeverij De Geus.