Editie december 2017

 

Rubriek: 
Auteur: 
Helen Chang

Nederlands diepgeworteld in Guyana

Als u wat hoort over het Zuid-Amerikaanse Guyana, dan denkt u niet direct aan het Nederlands. Toch zijn er hier nog steeds talloze historische verwijzingen naar de Nederlandse taal te vinden. Daarnaast biedt een taalcursus Nederlands ook in de huidige tijd kansen en perspectieven voor de inwoners aldaar.

Regio en land

Welk gebied bedoelen we als we het over Guyana hebben? Guyana is enerzijds een buurland van Suriname, maar tegelijkertijd verstaan we onder de naam Guyana het geografische gebied vanaf de rivier de Orinoco in het oosten tot het Amazoneregenwoud in het zuiden. In deze regio is een deel van Venezuela gelegen, evenals de landen Guyana, Suriname, Frans-Guyana, en een deel van Brazilië. Guyana is dus behalve een land ook de geografische aanduiding van het noorden van Zuid-Amerika. In de regio Guyana worden verschillende talen gesproken. Elk land binnen de regio heeft zijn eigen officiële taal: Spaans, Engels, Nederlands, Frans en Portugees. Aan de taal is te merken wie de uiteindelijke, laatste kolonisator was in welk gebied.

Nederlandse invloeden in het Engels

In het land dat nu Guyana heet, is Engels momenteel de officiële landstaal. Lokale varianten van het Engels-Creools worden echter het meest gesproken. Ook zijn in het straatbeeld nog steeds Nederlandse taalinvloeden zichtbaar. Van 1616 tot 1812 was Guyana een Nederlandse kolonie, wat doorklinkt in de namen van straten (Vlissengen Road), de namen van mensen zoals Amsterdam, De Haan, Deweever, Holland, Meertens en Westmaas, van forten (fort Zeelandia, fort Kyk-over-al) en de namen van dorpen zoals Goed Fortuin, Goedland, Goed Raad, Herstelling, Nootenzuil, Ruimveldt en Schoon Ord. De hoofdstad Georgetown heette vóór 1812 Stabroek, genoemd naar het toenmalige hoofd van de West-Indische Compagnie. Er is nu nog de Stabroek Market en de krant Stabroek News.

Nederlands als vreemde taal

Op de Guyanese scholen worden Spaans, Frans en Portugees als vreemde talen gegeven. Nederlands kan men in Guyana leren bij het International Language Institute en bij The Language Institute. Beide zijn particuliere instellingen in de hoofdstad Georgetown. De meeste studenten Nederlands zijn volwassenen. Zij hebben doorgaans twee redenen om het Nederlands te leren. De eerste is vanwege contacten met Suriname en Surinamers. De tweede reden is om mee te kunnen doen aan de inburgeringstest om in Nederland of in Caribisch Nederland te wonen en te werken. De studenten aan beide instituten zijn veelal personeelsleden van ambassades, regionale en internationale organisaties, overheid of privésector. Het lesmateriaal is gebaseerd op het Europees referentiekader.

Buurtalen in Suriname

In tegenstelling tot Guyana bestaat er in Suriname (nog) geen instituut waar men de vier buurtalen op één plek kan leren. Uiteraard zijn er wel mogelijkheden om Spaans, Frans, Portugees, Mandarijn, Bahasa Indonesia, Javaans of Hindi te leren. Bij deze taallessen is de betreffende ambassade of een organisatie van die taal nauw betrokken. Willen we het onderwijs van het Nederlands als vreemde taal in Guyana, Frans-Guyana en het Caribisch gebied professionaliseren, dan moeten organisaties die met het Nederlands te maken hebben een prominentere rol gaan spelen. Dat is nu nog toekomstmuziek. Mogelijk kan de Taalunie daarin het voortouw nemen.