Editie november 2014

Studenten
Studenten
Rubriek: 
Auteur: 
Peter Schoenaerts

Examen Nederlands, 10.000 kilometer van hier

Wie een vreemde taal als Engels, Duits of Frans leert, kan een internationaal examen afleggen dat overal ter wereld hetzelfde is. Het certificaat dat je daarmee behaalt, kan nuttig zijn op je cv of voor je werk. Je zou het misschien niet verwachten, maar zo’n internationaal standaardexamen bestaat ook voor het Nederlands. Het Certificaat Nederlands als Vreemde Taal, kortweg CNaVT, is een examen voor mensen die Nederlands leren buiten ons taalgebied.

Van Argentinië tot Australië 

Elk jaar in mei vinden de examens plaats. Maar om een CNaVT-examen af te leggen, hoeft een student niet naar het Nederlandse taalgebied af te zakken. Sterker nog: sommige studenten die een certificaat willen behalen, zijn nog nooit in het Nederlandse taalgebied of in Europa geweest. In meer dan 40 landen zijn er onderwijsinstellingen die de examens afnemen, van Argentinië tot Australië, van Indonesië tot Wallonië.

Elk jaar nemen wereldwijd meer dan 2700 mensen deel. Zij moeten aantonen wat ze kunnen op het vlak van schrijven, luisteren, lezen en spreken. Gesprekjes met de examinator worden opgenomen en alles wordt naar het coördinatiecentrum in Leuven gestuurd, waar het wordt gecorrigeerd of beluisterd. Wie slaagt, krijgt een certificaat. Daarmee kan bijvoorbeeld iemand in het bedrijfsleven of aan een onderwijsinstelling in één oogopslag zien welk niveau Nederlands de houder van het certificaat heeft.

  • “Voor het mondelinge gedeelte was ik echt bang: we moesten spreken met een docent die alles digitaal registreerde. Maar het is net goed: een gesprek voeren met iemand, dat is realistisch. Dus het is logisch dat ze dat testen.” (Ana, Peru)
  • “De eerste keer was ik niet geslaagd, maar een jaar later wél. Voor mij was het belangrijk om een certificaat te behalen. Ik werkte als secretaresse bij een internationaal bedrijf in Brussel en moest aantonen dat ik voldoende Nederlands beheers.” (Françoise, België)

Toerist of academicus?

De CNaVT-examens meten of iemand in het Nederlands kan functioneren in een bepaald domein. Sommige mensen willen enkel contacten onderhouden met vrienden of familie in Vlaanderen of Nederland, terwijl anderen aan een universiteit onderzoek gaan doen. De eerste groep kiest voor het profiel ‘Toeristische en informele taalvaardigheid’, de andere voor het profiel ‘Academische taalvaardigheid’. Momenteel hebben deelnemers de keuze tussen 5 profielen, waarvoor aparte examens bestaan.

In de toekomst zullen die opgaan in drie domeinen: het maatschappelijke, het professionele en het educatieve domein. Dit maakt het aanbod overzichtelijker en je kunt nog gerichter voor één bepaald examen kiezen. De examens zelf zullen ook beter bij het Europees Referentiekader (ERK) aansluiten. Dat referentiekader is in het talenonderwijs in Europa de voorbije jaren de leidraad geworden voor wat iemand op een bepaald niveau moet kunnen in een vreemde taal.

In dit schema kunt u zien wat er zal veranderen. In 2017 zal de overgang voltooid zijn.

  • “Ik legde het profiel ‘Taalvaardigheid Hoger Onderwijs’ af, omdat ik naar de universiteit wil. Het was niet gemakkelijk, omdat je echt complexe teksten moet kunnen schrijven. En je moet aantekeningen kunnen maken. Gelukkig had ik in mijn taalcursussen veel geoefend. De docent zei altijd: ‘Om te oefenen, moet je schrijven, schrijven, schrijven.’” (Mohamad, Afghanistan)
  • “Ik heb hier, in Jakarta, een beetje Nederlands geleerd aan het Erasmus Taal Centrum. Mijn oma kwam uit Nederland, maar ik ben nog nooit in Nederland geweest. Ik werk in een hotel en wil Nederlandstalige toeristen in het Nederlands kunnen helpen. In mei leg ik voor de eerste keer het CNaVT-examen af. Spannend!” (Nina, Indonesië)

Voorbeeldexamens

De CnaVT-examens bestaan al sinds de jaren zeventig; ze werden in Wallonië ontwikkeld, aan de Université catholique de Louvain in Louvain-la-Neuve. Verschillende partners hebben er in de loop der jaren aan meegewerkt, o.a. de Universiteit van Amsterdam en de Fontys Lerarenopleiding in Tilburg. Sinds haar oprichting in 1980 is de Taalunie verantwoordelijk voor de organisatie van deze examens. Op dit moment ligt de uitvoering ervan in handen van het Centrum voor Taal en Onderwijs van de KU Leuven.

Wie voorbeeldexamens in een toetsenbank wil bekijken of wil weten aan welke instellingen de examens worden afgenomen, kan terecht op www.cnavt.org.